Danh sách đầy đủ các tiêu chuẩn EVsafe đang vận hành: OCPP 1.6J/2.0.1, OCPI 2.2.1/2.3.0, IEC 61851, CCS2, TLS 1.3 - và vì sao OCPI đưa EVsafe thành mạng sạc liên thông đầu tiên tại Việt Nam.
Trong bài trước, EVsafe đã giải thích giao thức OCPP và OCPI làm nhiệm vụ gì trong một hạ tầng trạm sạc. Bài này trả lời câu hỏi cụ thể hơn mà nhiều chủ đầu tư và đối tác kỹ thuật đặt ra: EVsafe đang hỗ trợ đúng những chuẩn nào, phiên bản bao nhiêu, và điều đó mở ra được gì cho người dùng xe điện ở Việt Nam.
OCPI: EVsafe là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam triển khai sạc liên thông
OCPI (Open Charge Point Interface) là giao thức roaming: nó cho phép hai mạng sạc khác nhau "nói chuyện" với nhau, để người dùng của mạng này sạc được ở trụ của mạng kia mà không cần cài thêm app hay tạo thêm tài khoản. Ở châu Âu, OCPI chính là lý do một tài xế có thể chạy xuyên ba nước với một tài khoản sạc duy nhất.
EVsafe là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam triển khai OCPI (phiên bản 2.2.1 và 2.3.0) trên mạng trạm của mình. Ý nghĩa thực tế: các hệ sinh thái xe và ứng dụng sạc khác - từ hãng xe, ví điện tử tới nền tảng bản đồ - có thể kết nối vào mạng EVsafe qua chuẩn mở, và người dùng của họ sạc tại trụ EVsafe như trụ của chính hãng mình: thấy trạm, thấy giá, sạc và thanh toán liền mạch.
Với chủ mặt bằng đặt trụ EVsafe, roaming nghĩa là một trụ phục vụ được nhiều cộng đồng người dùng cùng lúc - không bị khoá trong một hệ sinh thái duy nhất, doanh thu không phụ thuộc một nguồn khách.
Ảnh: EVsafe
Bảng tiêu chuẩn EVsafe đang hỗ trợ
| Tiêu chuẩn | Phiên bản / biến thể | Vai trò trong hệ thống | Trạng thái |
|---|---|---|---|
| OCPP | 1.6J và 2.0.1 | Giao tiếp giữa trụ sạc và hệ thống điều khiển trung tâm: bật/tắt phiên sạc, đo đếm, giám sát, cập nhật từ xa | Đang vận hành |
| OCPI | 2.2.1 / 2.3.0 | Roaming liên mạng: mở trụ EVsafe cho người dùng của hệ sinh thái khác | Đang vận hành - đầu tiên tại Việt Nam |
| IEC 61851 | Chế độ sạc AC/DC | Quy trình sạc an toàn: bắt tay giữa xe và trụ, kiểm soát dòng, ngắt khi sự cố | Thiết kế và vận hành theo chuẩn |
| IEC 62196 / CCS2 | Type 2, Combo CCS2 | Chuẩn đầu nối vật lý cho sạc AC và DC ô tô | Đang vận hành |
| TLS | 1.3 | Mã hoá toàn bộ kênh dữ liệu trụ - backend - đối tác roaming | Đang vận hành |
| ISO 15118 | Plug & Charge, Smart Charging | Cắm là sạc (xe tự xác thực, không cần quét mã) và sạc thông minh | Lộ trình |
Từng chuẩn giải quyết việc gì - nói bằng ngôn ngữ đời thường
OCPP 1.6J / 2.0.1: là "hệ thần kinh" giữa từng trụ sạc và trung tâm điều khiển của EVsafe. Nhờ nó, trụ ở Buôn Ma Thuột hay Hà Nội đều được giám sát, chẩn đoán lỗi và cập nhật phần mềm từ xa như nhau; chủ mặt bằng xem doanh thu theo thời gian thực; và khi cần, EVsafe thay backend hoặc thêm trụ của hãng phần cứng khác mà không phải đập đi làm lại - vì OCPP là chuẩn mở, không khoá nhà cung cấp.
OCPI 2.2.1 / 2.3.0: là "tấm hộ chiếu" của mạng trạm. Mỗi trạm EVsafe được mô tả bằng một ngôn ngữ chung - vị trí, loại đầu nối, công suất, giá, trạng thái trống/bận theo thời gian thực - để bất kỳ nền tảng nào ký kết nối đều đọc được và cho người dùng của họ sạc thẳng.
IEC 61851: quy định trình tự an toàn của một phiên sạc - xe và trụ phải "bắt tay" xác nhận trước khi cấp điện, dòng điện được kiểm soát trong suốt phiên, và ngắt lập tức khi có bất thường. Đây là tầng bảo vệ khiến sạc tại trạm an toàn hơn hẳn cắm ổ điện gia đình.
IEC 62196 / CCS2: chuẩn đầu nối được châu Âu và phần lớn hãng xe tại Việt Nam sử dụng cho ô tô điện - Type 2 cho sạc AC và Combo CCS2 cho sạc nhanh DC. Xe tuân chuẩn này cắm vào trụ EVsafe là khớp.
TLS 1.3: phiên bản mã hoá mới nhất của giao thức bảo mật dùng trong ngân hàng trực tuyến, áp cho toàn bộ đường truyền giữa trụ, backend và đối tác roaming - dữ liệu phiên sạc và thanh toán không thể bị nghe lén hay giả mạo.
ISO 15118: bước tiếp theo trên lộ trình
ISO 15118 là chuẩn cho phép Plug & Charge: cắm dây vào là xe tự xác thực và tự thanh toán, không cần quét mã, không cần mở app. Phần Smart Charging của chuẩn này còn cho phép giới hạn công suất theo hạ tầng điện của từng toà nhà và tối ưu phiên sạc theo giá điện từng khung giờ - sạc nhiều hơn khi điện rẻ, giảm tải khi lưới căng.
EVsafe đưa ISO 15118 vào lộ trình phát triển vì nền móng đã sẵn: backend OCPP 2.0.1 và kênh TLS 1.3 chính là hai điều kiện kỹ thuật mà Plug & Charge yêu cầu.
Vì sao chuẩn mở là lựa chọn chiến lược của EVsafe
Một mạng sạc đóng giữ khách bằng rào cản; một mạng sạc mở giữ khách bằng chất lượng. EVsafe chọn vế sau: toàn bộ hệ thống xây trên chuẩn mở để bất kỳ đối tác nào - hãng xe, đội xe giao hàng, ứng dụng bản đồ, ví thanh toán - đều có thể kết nối, và người dùng cuối được sạc ở nhiều nơi hơn với đúng một tài khoản họ đã có.
Đối tác muốn tìm hiểu kết nối OCPI hoặc chủ mặt bằng muốn đặt trụ trong mạng liên thông này có thể xem bản đồ mở hơn 27.000 điểm sạc toàn quốc hoặc đăng ký khảo sát miễn phí.
